Du học nha khoa
Đào tạo nha khoa
Đào tạo In 3D Nha Khoa
UK Dental Courses
Guideline
Smile Plus
Y học thực chứng là gì?
Y học thực chứng (Evidence-based medicine) là phương pháp thực hành y học dựa vào bằng chứng khoa học, những giá trị liên quan đến bệnh nhân, và kinh nghiệm của người thầy thuốc. Dựa trên phương pháp y học thực chứng, bác sĩ Nha khoa có thể tự cập nhật kiến thức một cách hệ thống và khách quan.
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về xu hướng Y học thực chứng qua những thông tin đến từ Ths. BS. Nguyễn Thu Trà, NCS.TS tại ĐH. Nagoya – Nhật Bản để giúp sinh viên và bác sĩ sẽ biết cách áp dụng phương pháp y học thực chứng trong thực hành lâm sàng.
Lịch sử về Y học thực chứng
Y học thực chứng ra đời như thế nào?
Y học thực chứng là một khái niệm thực hành lâm sàng được đề xuất bởi bác sĩ người Canada, David Sackett vào năm 1967, và bảng hướng dẫn của Y học thực chứng lần đầu được công bố vào 1981. Đến năm 1991, thuật ngữ y học thực chứng chính thức được ra đời và áp dụng rộng rãi tại các trường Đại học Y.
Tại sao cần có Y học thực chứng?
Vậy tại sao chúng ra cần đến y học thức chứng? Trước đây, các bác sĩ thường điều trị dựa trên quan sát thực tế ở người bệnh và kiến thức lâm sàng của mình. Họ suy luận ra những nguyên nhân gây bệnh, đề xuất phương pháp phù hợp với nguyên nhân gây bệnh mà họ nghĩ ra và áp dụng trên người bệnh mà không qua quá trình kiểm chứng. Đã có rất nhiều ví dụ được ghi lại trong lịch sử y khoa minh chứng cho điều này. Từ TK XVI, có một loại thuốc rất phổ biến trong dân gian là trầu-cau nhờ một hoạt chất có tên là arecoline, chất này kích thích cơ thể tiết adrenaline. Do đó, trầu-cau được coi là có tác dụng chống viêm, điều trị vết thương, hỗ trợ tiêu hoá,… Đến 1980, việc chữa trị bằng trầu cau vẫn còn rất phổ biến ở Châu Á, tuy nhiên tác dụng thực tế của trầu cau chưa bao giờ được chứng minh và chúng còn gây ung thư miệng và thực quản. Còn rất nhiều câu chuyện y khoa chưa được kiểm chứng khác đã đem vào áp dụng. Do đó, có thể gây ra những hiệu quả không mong muốn cho người bệnh. Đây là lí do phương pháp y học thực chứng ra đời.
Y học thức chứng được định nghĩa là quyết định y khoa được đưa ra dựa trên 3 yếu tố:
1. Những bằng chứng lâm sàng tốt nhất
2. Tôn trọng giá trị của bệnh nhân
3. Kết hợp với kinh nghiệm của thầy thuốc
Trong đó Yếu tố bằng chứng lâm sàng chính là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Áp dụng Y học thực chứng như thế nào?
Thay vì câu hỏi nguyên nhân và điều trị như thế nào như trước? Chúng ta sẽ hỏi nguy cơ mắc bệnh của người có yếu tố phơi nhiễm là bao nhiêu? Nếu áp dụng phương pháp điều trị thì khả năng thành công là bao nhiêu? Trong trường hợp không điều trị gì thì khả năng tự khỏi của bệnh nhân là bao nhiêu?
Qui trình trong y học thực chứng theo 3 bước sau:
Bước 1: Quan sát mặt bệnh
Bước 2: Tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh
Bước 3: Tìm hiểu phương pháp điều trị
Theo BS Nguyễn Thu Trà, các bác sĩ nên sử dụng các phương pháp sử dụng bằng chứng, nếu các phương pháp dựa trên bằng chứng đều không hiệu quả thì có thể sử dụng các phương pháp dựa trên suy luận của chúng ta. Tuy nhiên, cần xem xét kĩ về nguy cơ, biến chứng bệnh nhân có thể gặp phải. Y học bằng chứng chưa bao giờ bỏ qua kinh nghiệm, nó được đặt ưa tiên lên trước kinh nghiệm và với các BS nên ưu tiên dựa trên bằng chứng. Sau khi làm việc nhiều hơn, ta có thể dùng kinh nghiệm để ước chừng các phương pháp phù hợp với bệnh nhân.
Xem thêm:
ĐĂNG KÝ NHẬN BÀI VIẾT MỚI
Vui lòng điền chính xác email ở bên dưới để nhận thông báo bài viết mới.